Piękno nagości. Akt w sztuce polskiej XIX i XX wieku

Wystawa „Piękno nagości” to tematyczna ekspozycja prezentująca dzieła wielkich malarzy polskich, m.in. Jerzego Nowosielskiego, Wojciecha Weissa, Józefa Pankiewicza, Władysława Podkowińskiego i Jacka Malczewskiego. Składa się na nią prawie 70 prac ze zbiorów m.in. Muzeów Narodowych w Warszawie, Krakowie i Poznaniu, Muzeum Okręgowego w Toruniu, Muzeum Sztuki w Łodzi oraz Muzeum Historii Miasta Łodzi.
Wystawa gromadzi prace klasyków polskiego malarstwa związanych z różnymi kierunkami i ugrupowaniami artystycznymi. Najstarszy prezentowany obraz to „Rodzina Fauna” z ok. 1890 roku autorstwa XIX-wiecznego pompiera Franciszka Żmurki; najnowsze – „Tej nocy świeciły księżyce „Kazimierza Mikulskiego i „Akt z miednicą” Jerzego Nowosielskiego zostały namalowane w 1982 roku. Stulecie malarstwa i najróżniejsze malarskie rozwiązania – secesyjne stylizacje, kubistyczne geometryzacje, kolorystyczne rozwibrowania, klasycyzujące wygładzenie, surrealizujące zagadki, modernistyczne deformacje /Maria Poprzęcka/. Wszystkie prace łączy temat – akt. Nagie, w przeważającej większości kobiece, ciało przedstawione jest samodzielnie lub w określonym kontekście – sceny mitologicznej, historycznej, biblijnej, alegorii…
Akt to odwieczny motyw sztuk plastycznych, od czasów renesansu studia nagiego ciała są elementem kształcenia artysty. W XIX stuleciu staje się akt samodzielnym dziełem sztuki. W malarstwie polskim jednak, pisze Maria Poprzęcka, brak parowiekowej tradycji przedstawiania nagiego ciała. (…) W XIX wieku wobec malarstwa oczekiwano przede wszystkim wypełniania poważnych narodowych powinności, a nie zaspokajania zmysłów czy – co gorsza – podniety do rozwiązłości. Ważny był także brak tradycji akademickiego kształcenia, opartego w pierwszym rzędzie na studium nagiego modela. Akt zagościł w malarstwie polskim dopiero w drugiej połowie XIX wieku, w malarstwie salonowym, to znaczy przeznaczonym na wystawę, do publicznego oglądania. Większość tych obrazów to przedstawienia nagiej kobiety leżącej, /częściej/ siedzącej lub stojącej, której przydano jakiś sankcjonujący nagość tytuł. Bywały to jeszcze tradycyjne nimfy, boginie miłości, ale także kwiaty, gwiazdy, perły, wiosny, cały poetyczny repertuar niewyszukanych skądinąd porównań.
Tak jest choćby w przypadku płótna Władysława Podkowińskiego z 1892 roku przedstawiającego nagą dziewczynę z rozpuszczonymi włosami, które artysta zatytułował „Konwalia” /modelka w dłoni rzeczywiście trzyma bukiecik kwiatów/. Popularnym przebraniem dla nagości, pisze dalej M. Poprzęcka, były też wszelkie egzotyzmy: haremy, odaliski, cyganki, arabki. Tu przykładem może być „Fatima” Ignacego Pieńkowskiego – wystarczyło po prostu umieścić nagą modelkę na tle wschodniej makaty. Te konteksty i preteksty stały się zbędne na początku XX wieku, głównie z uwagi na przemiany obyczajowe, które nastąpiły po zakończeniu I wojny światowej: przedstawienie nagiego ciała sankcjonował już sama Sztuka. Z tego okresu prezentujemy na wystawie m.in. skubizowany „Akt kobiety” Leona Chwistka; cztery obrazy Wojciecha Weissa – mistrza ocierających się o nieprzyzwoitość przedstawień kobiecego ciała, „Wyspę miłości” Zygmunta Waliszewskiego, „Dwa akty kobiece, kubistyczne” Tadeusza Makowskiego czy „Toaletę” Bolesława Cybisa.
Niezwykle osobiste piętno sztuce aktu nadał najwybitniejszy polski artysta II połowy XX – Jerzy Nowosielski, którego twórczość reprezentowana jest na ekspozycji dwoma płótnami. W dorobku Nowosielskiego, znanego przede wszystkim z dzieł sakralnych, akty są zaskakująco liczne. To dziwne ciała, zawsze bezosobowe. Kadrowane, obcinane, pozbawione głów i nóg, zredukowane do korpusu, zmaltretowane. /M. Poprzęcka/.
Wystawę zwiedzać można z komentarzem przewodnika.
Rezerwacja pod nr telefonu: 0 61 64 65 276, e-mail: sekretariat@zamek.poznan.pl.

Sala Marmurowa/bilety: 6, 8 zł
Wystawa czynna do 26.04.09

Zdjęcia

Polecają:

Lilia ...