II Festiwal Teatrów Zależnych: „Czarna Skrzynka”, Teatr Prób

Teatr Prób „Czarna Skrzynka”

na motywach powieści „Niehalo” Ignacego Karpowicza

Scenariusz i reżyseria: Jan Kasper
Współpraca i konsultacja:
Agata Strzelecka, Sebastian Konrad
Muzyka: różni kompozytorzy i wykonawcy
Pieśń do emerytów i rencistów, sł. Ignacy Karpowicz, muz. Piotr Drążkiewicz
Dźwięk: Miłosz Drążkiewicz, Światło: Bartosz Szygenda
obsada: Anna Kruś, Krystiana Liska, Piotr Drążkiewicz, Piotr Kaniewski

Mikroświat bohatera wchodzi w relacje z makroświatem, historia przeszła miesza się z teraźniejszą. Bohater jest jednocześnie uczestnikiem i komentatorem zdarzeń, nabierających coraz większego rozpędu i coraz bardziej groteskowego wymiaru, który swoje apogeum osiąga w finale spektaklu: ni to politycznej rebelii, ni to zwykłej ulicznej zadymie. Tytułowa „czarna skrzynka” stanowi zapis biografii tyle indywidualnej, co zbiorowej, obie ukazując w bliskiej i dalekiej perspektywie czasowej, w wąskim i szerokim kadrze. Przy pomocy drapieżnego tekstu Karpowicza staramy się dotknąć bolesnych i ciemnych miejsc naszej polskiej psyche. Co ją deformuje i ogranicza, co pogrąża w historycznych mitach, co więzi w codziennych schematach, co wreszcie stwarza dla niej szansę metamorfozy? Tych pytań nie stawiamy wprost. Jeśli nasz widz je odkryje, po swojemu rozwinie – zaistnieje szansa nawiązania między nami istotnego dialogu.

W „Czarnej skrzynce” zapisano to, z czym twórca i aktorzy Teatru Prób zmagają się w kolejnych odsłonach swych przedstawień. Mamy tu więc m.in. konflikt pokoleń, egzystencjalne problemy jednostki, narodowe mity i kompleksy oraz pewnie z pół tuzina innych, uniwersalnych historii. Tym razem jednak zamknięto je – niczym w owym magicznym urządzeniu z tytułu spektaklu – w postaci wyciągniętej wprost z powieści "Niehalo" białostockiego pisarza i podróżnika, Ignacego Karpowicza. Ów wcale nie bohaterski bohater, omc (o mało co) magister polonistyki i stażysta w lokalnej gazecie, szyderczym okiem obserwuje, a w iście gombrowiczowskim stylu opisuje swe życie: rytuał codziennych, porannych kłótni z ojcem, demencję sklerotycznej babki, która swym przybyciem wyrugowała go (razem z modelami samolotów) z własnego pokoju w mikroskopijnym mieszkanku na jakimś blokowisku, groteskową menażerię rozmaitych ludzkich typów, jakie musi znosić w – nielubianej i marnie płatnej – pracy, wreszcie płytki, nieudany związek z dziewczyną, którą zresztą bez mrugnięcia okiem zdradza z koleżanką. Wszystko to oczywiście przeplatane ironicznym komentarzem pod adresem prowincjonalnych układów, arcypolskiej tromtadracji czy bigoteryjnego, zakłamanego katolicyzmu ("kato polo") na pokaz.
/Tomasz Kruk, e-teatr.pl/

Zdjęcia